शेअर बाजार म्हणजे काय?

शेअर बाजारात नवीन? या लेखात मी तुम्हाला शेअर बाजाराच्या जगातून घेऊन जाईल. पहिली गोष्ट म्हणजे, शेअर बाजार म्हणजे काय हे आपण जाणून घेऊ या? शेअर बाजार आहे जिथे शेअरची खरेदी-विक्री होते. शेअर हे कंपनीच्या मालकीचे एकक आहे जिथून तुम्ही ती विकत घेतली. उदाहरणार्थ, तुम्ही एबीसी कंपनीचे प्रत्येकी २०० रुपयांचे १० शेअर्स विकत घेतले आणि मग तुम्ही एबीसीचे भागधारक बनता. यामुळे तुम्ही तुम्हाला हवे तेव्हा एबीसी शेअर विकू शकता. शेअर्समध्ये गुंतवणूक केल्याने तुम्ही उच्च शिक्षण, गाडी खरेदी करणे, घर बांधणे इत्यादी स्वप्ने पूर्ण करू शकता. जर तुम्ही कमी वयात गुंतवणूक करायला सुरुवात केलीआणि दीर्घकाळ गुंतवणूक केली तर परताव्याचा दर जास्त असेल. तुम्हाला पैशांची गरज आहे त्या वेळेच्या आधारावर तुम्ही तुमच्या गुंतवणूक धोरणाचे नियोजन करू शकता.

शेअर खरेदी करून तुम्ही कंपनीत पैसे गुंतवत आहात. कंपनीची जशी प्रगति होईल तशी तुमच्या शेअरची किंमतही वाढेल. बाजारातील शेअर्स विकून तुम्ही नफा मिळवू शकता. शेअरच्या किंमतीवर परिणाम करणारे विविध घटक आहेत. कधी किंमत वाढू शकते तर कधी ती पडू शकते. दीर्घकालीन गुंतवणुकीमुळे किंमतीतील घसरण रद्द होईल.

कंपनी आपले शेअर्स जनतेला का विकते?

 कंपनीला त्याच्या विस्तार, विकास इत्यादींसाठी भांडवल किंवा पैशाची गरज असते आणि म्हणूनच ती जनतेकडून पैसे उभे करते. ज्या प्रक्रियेद्वारे कंपनी शेअर्स जारी करते त्याला प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर (आयपीओ) म्हणतात.

बैलबाजार आणि अस्वलाच्या बाजारपेठेबद्दल लोक बोलत असल्याचं लोकांनी नेहमीच ऐकलं असतं. ते काय आहेत? बैलबाजार हा एक आहे जिथे शेअर्सच्या किंमती वाढत चढत राहतात आणि अस्वलाच्या बाजारपेठेत किंमती घसरत राहतात. ही सगळी खरेदी-विक्री कुठे होते? एनएसई (नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज) आणि बीएसई (मुंबई शेअर बाजार) . हे भारतातील दोन प्रमुख शेअर बाजार आहेत आणि सेबी (सिक्युरिटीज अँड एक्स्चेंज बोर्ड ऑफ इंडिया) नियंत्रित करतात. दलाल शेअर बाजार आणि गुंतवणूकदार यांच्यात मध्यस्थ म्हणून काम करतात. त्यामुळे गुंतवणूक किंवा व्यापार सुरू करण्यासाठी तुम्हाला ब्रोकरबरोबर डिमॅट खाते आणि ट्रेडिंग खाते उघडावे लागेल. तुम्ही हे करू शकता 

शेअर बाजार महत्त्वाचा का आहे?

विस्तार आणि विकासासाठी भांडवल उभारण्यासाठी कंपन्यांना मदत करण्यात शेअर बाजार महत्त्वाची भूमिका बजावतो. आयपीओच्या माध्यमातून कंपन्या जनतेला शेअर्स जारी करतात आणि पर्यायाने विविध कामांसाठी वापरले जाणारे निधी मिळतात. कंपनी आयपीओनंतर शेअर बाजारात सूचीबद्ध होते आणि यामुळे सामान्य माणसालाही कंपनीत गुंतवणूक करण्याची संधी मिळते. कंपनीची दृश्यमानताही वाढते.